Ciekawostki neurodietetyczne i nie tylko

20 maja 2026

Dieta dla długowieczności - wstęp

Kolor przekrojonego batata mówi sporo o jego właściwościach odżywczych!

Kolor przekrojonego batata mówi sporo o jego właściwościach odżywczych!

Eksplorując niedawno wyspę Flores w Indonezji dotarłem do wioski Warsawe, gdzie był tylko jeden hotelik. Zamknięty. Było już ciemno, a ja mocno zmęczony po całym dniu. I wtedy niespodzianka - wieść, że szukam noclegu, zaowocowała zaproszeniem do domu jednej z rodzin...

Okazało się, że uprawiają wanilię (dostałem w prezencie), maniok i fioletowe bataty, którymi poczęstowano mnie na śniadanie.

Fakt, że ciekawa przygoda, ale też trzeba wiedzieć, że wiele osób w tym kraju żyje bardzo skromnie. Widok łazienki mógłby sprawić, że niektórzy wychowani na Zachodzie by już do niej nie wrócili.

Wracam do batatów, bo ich kolor (również w środku) ma znaczenie! Ale zacznę od tego, że choć słodsze niż ziemniaki, powodują wolniejszy skok glukozy (gotowane). Ich skrobia i skórka wspierają z kolei zróżnicowaną mikrobiotę. A fioletowy kolor wynika z obecności antocyjanów polecanych w diecie wspierającej mózg, długowieczność i zapobiegającej chorobom neurodegeneracyjnym. Takie bataty są np. częstym składnikiem pożywienia na Okinawie charakteryzującej się wysoką średnią życia.

I tu chciałem zatrzymać się na dłużej i podzielić pierwszymi objawami chorób neurodegeneracyjnych.

Zwracam tylko uwagę, że są to pewne sygnały ostrzegawcze. Wymienione objawy nie mogą być diagnozą ani zapowiedzią, ale jeśli utrzymują się miesiącami, warto je potraktować poważnie:

- problemy z pamięcią świeżych informacji,

- trudność ze znalezieniem właściwego słowa,

- gorsza orientacja przestrzenna, na przykład w znajomym otoczeniu,

- słabszy osąd i planowanie,

- częstsze gubienie rzeczy lub powtarzanie pytań,

- wycofanie z aktywności.

^to wiąże się z większym ryzykiem choroby Alzheimera.

WaniliaNo i oczywiście ja, jak to ja, dorzucam też coś o mikrobach 😉 Badania nad jelitami i mikrobiotą sugerują, że u części osób bardzo wcześnie pojawiają się zmiany w osi mikrobiota–jelito–mózg. To nadal obszar badań, ale coraz częściej mówi się o różnicach w mikrobiomie u osób z przedkliniczną chorobą Alzheimera.

Inne problemy:

- przewlekłe zaparcia,

- osłabienie lub utrata węchu,

- zaburzenia snu, zwłaszcza odgrywanie snów,

- depresja, lęk, apatia,

- potem mogą dojść subtelne objawy ruchowe: wolniejsze ruchy, mniejszy zamach ręką, drobniejszy charakter pisma, trudność z odwracaniem się w łóżku.

^ to z kolei większe ryzyko choroby Parkinsona

W jednej z metaanaliz zaparcia wiązały się z około 2,3-krotnie wyższym ryzykiem późniejszej choroby Parkinsona! W innym opracowaniu podkreślono, że zaparcia mogą wyprzedzać rozpoznanie nawet o ponad dekadę! Wstępne badania wskazują też, że osoby te mają też zmieniony skład (albo funkcje) mikrobioty.

Te symptomy to ani pewność, ani wyrok! Zwłaszcza, jeśli zadbamy o nasze zdrowie.

Flores

PS Indonezja to również kolebka pewnego smażonego kulinarnego rarytasu, zwłaszcza dla osób szukających dobrych źródeł białka niezwierzęcego. W wyniku połączenia popularnej rośliny i grzyba powstaje produkt, który w badaniach dodatkowo okazał się być też rewelacyjnym nawozem dla wzrostu bakterii jelitowej Akkermansia muciniphila! Właściwości prozdrowotne białka (Amuc _1100), które tworzy błonę komórkową tej bakterii, spowodowały, że trafiła ona do popularnych postbiotyków (szerokie spektrum działania, m.in. na insulinowrażliwość). Czy wiesz, o jakiej potrawie mowa? :)

***
Kolejne publikacje o długowieczności w planie, a może nawet cały ebook!

Tymczasem chciałbym zaprosić Cię na:

SPACER DLA DŁUGOWIECZNOŚCI!

Weź udział w bezpłatnym spacerze edukacyjnym, podczas którego opowiem o prostych rutynach zmniejszających ryzyko rozwoju chorób neurodegeneracyjnych i sprzyjających długowieczności. Szczegóły będę podawał tutaj.

A jeśli ktoś chciałby, abym przyjrzał się jego diecie i stylowi życia pod kątem wspierania funkcji poznawczych, nastroju bądź zapobieganiu neurodegeneracji, to zapraszam do kontaktu.

Źródła:
Bature i in., 2017; Ferreiro i in., 2023; Vogt i in., 2017; Adams-Carr i in., 2016; Yao i in., 2023; Roos i in., 2022; Fu i in., 2022